باب بيست و سوم در حسبت بر حلواپزان حلوا انواع بسيار و گوناگون دارد و نمىتوان آنها را به يك صفت توصيف كرد ، و اندازهء مواد آن بسته به انواع آن است از قبيل نشاستهء بادام ، پسته ، خشخاش و جز آن ، و گاهى ماده‌اى در يكى از آنها بسيار و در ديگرى اندك است ، و در همه حال به عرف بازبسته است . اينك مشهورترين آنها را ياد مىكنيم : مقرضه ( حلواى عسل ) ، صابونى ، لوزيه ( بادامى ) ، خشخاشى ، پسته‌اى ، خبيصهء يقطين ( حلوايى ساخته از روغن و خرما ) ، قاهريه ، مشبك ، زقلبع ، مصطنعيه ، قطاب « 1 » پخته ، عاضديه ، رأس العصفور ( سر گنجشك ) ، ساق خادم ، حما ( ؟ ) ، البانوا ( ؟ ) ، زولبياى فرنگى ، كاك تركى « 2 » ، افطلوا ، تالفه ،

--> ( 1 ) - متن : « قطائف » ، و آن قطاب است كه نوعى شيرينى است و از آرد سفيد و نشاسته و تخم مرغ و روغن با شرايط خاص مىپزند . ر ك : فرهنگ فارسى دكتر معين . ( 2 ) - متن « كعك » است و آن به فارسى كاك و در قبطى Kake است و نانى است پخته از آرد خشكه با روغن و شير ، و بعضى آن را كليچه دانسته‌اند . . . ر ك : فرهنگ فارسى دكتر معين .